„Małpka” to potoczne określenie napojów alkoholowym sprzedawanych w butelkach o pojemności mniejszej, niż 300 ml. Do 1 stycznia 2021 sprzedaż alkoholu w butelkach o pojemności 100 i 200 ml wynosiła ok. 3 miliony dziennie. W związku z powyższym od 1 stycznia 2021 r. sprzedaż tzw. małpek obarczona została dodatkową opłatą czyli tzw. „podatkiem małpkowym”. Wprowadzenie opisywanej daniny ma bezpośredni związek z nowelizacją ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Opłata małpkowa – cel wprowadzenia
Zgodnie ze stanowiskiem ustawodawcy, głównym celem wprowadzenia podatku małpkowego jest ograniczenie zarówno produkcji, jak i ilości spożywanych napojów alkoholowych. Do osiągniecia powyższych założeń ma skłonić m.in. wzrost cen małpek spowodowany wprowadzeniem opisywanej daniny.
Środki, które wpłyną do budżetu państwa z tytułu podatku małpkowego zasilą m.in. budżet NFZ (w największym stopniu). Ponadto zostaną one przekazane gminom, które w następnej kolejności przeznaczą je na finansowanie edukacji, profilaktyki oraz świadczeń w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.
Jak poinformowało Ministerstwo Finansów, środki pozyskane w tytułu opłaty małpkowej za ubiegły rok wpływy wyniosły ok 700 mln zł. Dodatkowo odnotowano 30% spadek sprzedaży alkoholu w butelkach o pojemności 200 ml; 23% spadek sprzedaży napojów alkoholowych w butelkach 100 ml oraz 12% spadek sprzedaży alkoholu w butelkach mieszczących 700 ml.
Opłata małpowa – ile wynosi?
Opłata małpkowa wynosi 25 zł od 1 litra stuprocentowego alkoholu sprzedawanego w butelce o pojemności mniejszej, niż 300 ml. Przykładowo: wysokość opisywanej opłaty za zakup alkoholu w butelce o pojemności od 200 ml wynosić będzie 2 zł; opłata od 100 ml butelki wódki 40% wynosić będzie 1 zł, natomiast opłata od 250 ml butelki wina 14% wyniesie 0,88 zł.
Podmioty zobligowane do ponoszenia daniny powinny wnosić odpowiednią opłatę za dane półrocze, do końca miesiąca następującego po zakończeniu półrocza. Środki należy skierować na rachunek urzędu skarbowego. Zaniechanie uiszczenia odpowiedniej kwoty w wyznaczonym terminie skutkować będzie nałożeniem sankcji pod postacią dodatkowych opłat karnych.
Kto jest zobowiązany do wnoszenia opłaty małpkowej?
W myśl znowelizowanego art. 92 ust. 15 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, obowiązek wniesienia podatku małpkowego powstaje w chwili, gdy dany podmiot dokonuje zaopatrzenia innego podmiotu w napoje alkoholowe rozlewane do opakowań jednostkowych o ilości nominalnej nie większej, niż 300 ml. Tym samym obowiązkiem uiszczenia daniny zostały obarczone podmioty posiadające zezwolenie na hurtowy obrót alkoholem.
W praktyce podatek małpkowy obowiązuje więc hurtownie zaopatrujące przedsiębiorców prowadzących sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem zakupu.
Podatek od małpek nie obowiązuje natomiast podmioty sprzedające napoje alkoholowe przeznaczone do spożycia na miejscu. Tym samym nie obejmuje on swoim zakresem alkoholu sprzedawanego w miejscach takich jak kluby, puby, restauracje etc.